ITR भरण्याची अंतिम तारीख वाढली आहे
यंदा आयकर विवरणपत्र दाखल करण्याची अंतिम तारीख ३१ जुलैऐवजी १५ सप्टेंबर २०२५ पर्यंत वाढवण्यात आली आहे. त्यामुळे करदात्यांना त्यांचे आयकर विवरणपत्र (ITR) वेळेत आणि योग्य पद्धतीने भरण्यासाठी अधिक वेळ मिळाला आहे. या संधीचा फायदा घेऊन सर्व आवश्यक कागदपत्रांची पूर्तता करून अचूक ITR भरावे.
ITR भरताना लक्षात ठेवण्यासारख्या महत्त्वाच्या गोष्टी:
-
- ✔
योग्य ITR फॉर्म निवडा: तुमच्या उत्पन्नाचा स्रोत (पगार, व्यवसाय, घरभाडे, भांडवली नफा इत्यादी), वार्षिक उत्पन्न आणि करदात्याची श्रेणी (उदा. व्यक्ती, HUF, कंपनी) यावर आधारित योग्य ITR फॉर्म (ITR-1 ते ITR-7) निवडणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. चुकीचा फॉर्म निवडल्यास तुमचा रिटर्न अवैध ठरू शकतो.
- ✔
सर्व आवश्यक कागदपत्रांची तयारी: ITR भरण्यापूर्वी फॉर्म 16 (पगारदार व्यक्तींसाठी), फॉर्म 26AS (कर वजावटीचा सारांश), वार्षिक माहिती विवरण (AIS), बँक स्टेटमेंट, गुंतवणुकीचे पुरावे (उदा. LIC, PPF, ELSS), गृहकर्जाचे प्रमाणपत्र, शैक्षणिक कर्जाचे स्टेटमेंट, आणि इतर उत्पन्नाचे पुरावे (उदा. FD वरील व्याज) यांसारखी सर्व कागदपत्रे तयार ठेवा.
- ✔
संपूर्ण उत्पन्नाची माहिती द्या: तुमच्या सर्व प्रकारच्या उत्पन्नाचा समावेश करा, ज्यात पगार, घरभाडे, व्यवसाय किंवा पेशातील नफा, भांडवली नफा, इतर स्रोतांकडून मिळणारे उत्पन्न (उदा. बँक व्याज, लाभांश) यांचा समावेश आहे. कोणतीही माहिती लपवू नका.
- ✔
TDS आणि फॉर्म 26AS, AIS तपासा: तुमच्या फॉर्म 16/16A मधील TDS (Tax Deducted at Source) माहिती फॉर्म 26AS आणि AIS (Annual Information Statement) मध्ये दिलेल्या माहितीशी जुळते का ते खात्री करा. यामध्ये काही विसंगती आढळल्यास, त्वरित दुरुस्त करून घ्या.
- ✔
योग्य कपाती आणि सूट यांचा दावा करा: आयकर कायद्यानुसार उपलब्ध असलेल्या कलम 80C, 80D, 80G, 24(b) इत्यादी अंतर्गत योग्य कपाती (Deductions) आणि सूट (Exemptions) यांचा दावा करा. केवळ वैध कागदपत्रे असलेल्या कपातींचाच दावा करा.
- ✔
-
- ✔
सर्व व्यवहारांची माहिती द्या: उच्च मूल्याचे आर्थिक व्यवहार (उदा. मोठ्या बँक ठेवी, शेअर बाजारातील व्यवहार, मालमत्ता खरेदी-विक्री) तुमच्या वार्षिक माहिती विवरण (AIS) मध्ये योग्यरित्या नोंदवले आहेत का ते तपासा आणि त्यांची माहिती ITR मध्ये द्या.
- ✔
कराची अचूक गणना करा: तुमच्या एकूण उत्पन्नावर आणि लागू असलेल्या कपाती व सवलतींवर आधारित कराची अचूक गणना करा. जर काही अतिरिक्त कर देय असेल, तर तो ITR भरण्यापूर्वी भरा आणि त्याचे तपशील रिटर्नमध्ये नमूद करा.
- ✔
आधीच्या वर्षातील नुकसान समाविष्ट करा: जर तुम्हाला मागील आर्थिक वर्षांमध्ये काही नुकसान (उदा. भांडवली नुकसान, व्यवसाय नुकसान) झाले असेल, तर ते चालू वर्षाच्या उत्पन्नातून भरपाई करण्यासाठी त्याची योग्य नोंद ITR मध्ये करा. हे तुम्हाला भविष्यात कर वाचवण्यासाठी मदत करू शकते.
- ✔
- ✔
वेळेत ITR भरा: जरी अंतिम मुदत वाढवली असली तरी, शेवटच्या क्षणाची वाट न पाहता ITR लवकरात लवकर भरा. यामुळे शेवटच्या क्षणी येणारी तांत्रिक अडचण टाळता येते आणि तुम्हाला काही प्रश्न असल्यास ते सोडवण्यासाठी पुरेसा वेळ मिळतो.
- ✔
सुधारणेची सोय: जर तुम्ही ITR भरल्यानंतर त्यात काही चूक लक्षात आली, तर तुम्ही सुधारित रिटर्न (Revised Return) दाखल करू शकता. हे तुम्हाला दंडापासून वाचवते आणि योग्य माहिती आयकर विभागाला सादर करण्यास मदत करते.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs):
प्रश्न: ITR भरण्याची अंतिम तारीख कधीपर्यंत वाढवली आहे?
उत्तर: यंदा आयकर विवरणपत्र दाखल करण्याची अंतिम तारीख ३१ जुलैऐवजी १५ सप्टेंबर २०२५ पर्यंत वाढवण्यात आली आहे.
प्रश्न: मी चुकीचा ITR फॉर्म निवडल्यास काय होईल?
उत्तर: चुकीचा ITR फॉर्म निवडल्यास तुमचा रिटर्न अवैध ठरू शकतो आणि तुम्हाला आयकर विभागाकडून नोटीस येऊ शकते. त्यामुळे तुमच्या उत्पन्नाच्या स्रोतानुसार योग्य फॉर्म निवडणे महत्त्वाचे आहे.
प्रश्न: फॉर्म 26AS आणि AIS म्हणजे काय? ते का महत्त्वाचे आहेत?
उत्तर: फॉर्म 26AS हा तुमच्या पॅन (PAN) नंबरवर जमा झालेल्या कराचा (TDS/TCS) सारांश आहे. AIS (Annual Information Statement) मध्ये तुमच्या सर्व आर्थिक व्यवहारांची विस्तृत माहिती असते. हे दोन्ही दस्तऐवज तुमच्या उत्पन्नाची आणि कर वजावटीची पडताळणी करण्यासाठी महत्त्वाचे आहेत.
प्रश्न: ITR भरल्यानंतर काही चूक आढळल्यास मी काय करू शकतो?
उत्तर: ITR भरल्यानंतर चूक आढळल्यास तुम्ही सुधारित रिटर्न (Revised Return) दाखल करू शकता. हे तुम्हाला दंडापासून वाचवते आणि योग्य माहिती आयकर विभागाला सादर करण्यास मदत करते.
ITR भरणे ही प्रत्येक करदात्याची जबाबदारी आहे. थोडीशी चूक देखील नोटीस, दंड किंवा छाननीला कारणीभूत ठरू शकते. त्यामुळे वरील सर्व गोष्टी काळजीपूर्वक पाळा आणि अचूक माहिती सादर करा.