घर, प्रॉपर्टी खरेदी करताना ही कागदपत्रे तपासली का?
नवीन मालमत्ता घेताना आवश्यक कागदपत्रांची यादी व काही उपयुक्त टिप्स: घर किंवा मालमत्ता खरेदी हे प्रत्येकाच्या आयुष्यातील सर्वात मोठे आर्थिक पाऊल असते. त्यामुळे चुकूनसुद्धा कोणतेही कागदपत्र तपासायचे राहिले तर भविष्यात कायदेशीर अडचणी येऊ शकतात. खाली दिलेली काही कागदपत्रे आणि टिप्स तुम्हाला सुरक्षित आणि शहाणपणाने निर्णय घेण्यास मदत करतील.
मुख्य कागदपत्रे
विक्री करार (सेल डीड)
मालमत्ता विक्री आणि हस्तांतरणाचे अधिकृत दस्तऐवज. यातील सर्व अटी नीट पाहा आणि मूळ सेल डीड तपासा.
टायटल डीड
मालकी हक्काचा पुरावा. यावर कोणताही वाद नोंदलेला नाही ना, हे खात्री करा.
मदर डीड
मागील मालकांची साखळी दाखवणारा दस्तऐवज, जो मालमत्तेच्या इतिहासाची माहिती देतो.
उत्तराधिकार/मृत्युपत्र प्रमाणपत्र
मालमत्ता वारसाहक्क किंवा वसीयत हक्काने मिळाली असल्यास हे प्रमाणपत्र आवश्यक आहे.
पूर्णत्व व भोगवटा प्रमाणपत्र
नवे अपार्टमेंट घेतांना आवश्यक; हे प्रमाणपत्र मिळाल्यानंतरच रहिवास करता येतो.
बँकेचे कर्ज कागदपत्रे व NOC
प्रॉपर्टीवर आधी कर्ज असेल तर NOC (No Objection Certificate) व सर्व कर्ज फेडल्याचा साक्षांकित पुरावा आवश्यक.
कागदपत्रांच्या पडताळणीचे एक उदाहरण
समजा, तुम्ही पुण्यात घर घेत आहात. बिल्डरने दिलेला सेल डीड, टायटल डीड, पूर्णत्व प्रमाणपत्र आणि नो ड्यूज सर्टिफिकेट याची सत्यता दस्तऐवजांवरून आणि सरकारी पोर्टलवरून जरूर तपासा. ही पडताळणी तुम्हाला भविष्यातील अडचणींपासून वाचवेल.
ब्लॉग लिहिण्याच्या टिप्स व ट्रिक्स
- शीर्षक आकर्षक ठेवा: वाचकांच्या प्रश्नाशी थेट संबंधित असलेले शीर्षक निवडा.
- वाचकाच्या समस्येवर लक्ष केंद्रित करा: तुमच्या ब्लॉग पोस्टमधून वाचकांच्या समस्यांचे निराकरण कसे होईल, यावर भर द्या.
- सूची, उदाहरणे आणि महत्वाच्या मुद्द्यांचा वापर करा: माहिती सोप्या आणि समजून घेण्यासारख्या पद्धतीने सादर करा.
- सोपी भाषा आणि छोटे, सरळ परिच्छेद ठेवा: वाचकांना कंटाळा येणार नाही याची खात्री करा.
- स्वत:चे अनुभव वा सूचना शेअर करा: यामुळे तुमच्या ब्लॉगची विश्वसनीयता वाढते.
- प्रत्येक पोस्ट शेवटी वाचकांना पुढे काय करायचे आहे हे स्पष्ट करा (Call To Action): त्यांना पुढील कृतीसाठी मार्गदर्शन करा.
रीअल इस्टेट मधील ब्लॉग लिहिताना नेहमी मूळ कागदपत्रांची पडताळणी करा आणि सत्य माहिती द्या!
अधिकृत पडताळणी का आवश्यक आहे?
मालमत्ता खरेदी करताना फक्त कागदपत्रं बघणं पुरेसं नाही – ती खरी आणि अधिकृत आहेत का, हे तपासणं महत्त्वाचं आहे. घराच्या किंवा जमीन मालकीच्या सर्व कागदपत्रांची पडताळणी संबंधित सरकारी व अधिकृत कार्यालयांतून करणे गरजेचे आहे. यामुळे भविष्यातील फसवणूक, तसेच कायदेशीर गुंतागुंत टाळता येते आणि तुमची गुंतवणूक सुरक्षित राहते.
कुठल्या कार्यालयातून पडताळणी करावी?
सब-रजिस्ट्रार कार्यालय
इथे विक्री करार (सेल डीड), टायटल डीड यांची नोंदणी होते. येथून त्या कागदपत्रांची सत्यता व पुरवठा तपासा.
स्थानीय नगर परिषद / महापालिका
मालमत्ता कर, मंजुरी आराखडा व इतर मंजुरी कागदपत्रं येथे पडताळता येतात.
राजस्व कार्यालय (तहसील/तालुका)
सात बारा, फेरफार नोंद, वारिस प्रमाणपत्र, मालकी बदल यासाठी हे कार्यालय महत्त्वाचे आहे.
कोर्ट कामकाजाची सर्च
मालमत्तेवर काही कायदेशीर वाद तर नाही ना, हे सर्च करून खात्री करा.
पडताळणीसाठी काही टिप्स
- मूळ दस्तऐवज बघा: फक्त झेरॉक्सवर विश्वास ठेवू नका; मूळ कागदपत्रे स्वतः तपासा.
- ऑनलाईन पोर्टल्स वापरा: ‘mahabhulekh’, ‘IGR Maharashtra’, महापालिकेची वेबसाइट यांसारख्या अधिकृत सरकारी पोर्टल्सवरून कागदपत्रं पडताळा.
- प्रोफेशनल्सची मदत घ्या: मालमत्ता खरेदी-विक्रीच्या बाबतीत अनुभवी वकील वा रियल इस्टेट कन्सल्टंटला सहकार्याला घ्या.
- रेकॉर्ड प्रमाणपत्रं मागवा: सब-रजिस्ट्रारकडून ‘सर्च रिपोर्ट’ आणि ‘नॉन-इन्कंब्रन्स सर्टिफिकेट’ (मालमत्तेवर कोणतेही कर्ज किंवा बोजा नाही असे प्रमाणपत्र) मागवणं उपयोगी आहे.
- फसवणूक टाळा: कुठलंही कागदपत्र शंभर टक्के खात्रीशीर असल्याशिवाय व्यवहार करू नका. थोडीही शंका असल्यास पुढे जाऊ नका.
पडताळणीचे आणखी एक उदाहरण
आपण घर घेऊन बिल्डर कडून मिळालेले सर्व कागदपत्र, सब-रजिस्ट्रारकडे जाऊन मूळ नोंदी तपासा. तसेच, सरकारी पोर्टलवर ‘सात-बारा’ (जमिनीच्या मालकीचा पुरावा) किंवा ‘प्रॉपर्टी टैक्स पेड स्टेटस’ (मालमत्ता कर भरल्याची स्थिती) डिजिटल पडताळा करा.
लक्षात ठेवा – सुरक्षिततेची गुरुकिल्ली
प्रॉपर्टी व्यवहारात सतर्कता, सावधगिरी आणि अधिकृत पडताळणी हीच सुरक्षिततेची गुरुकिल्ली!
मालमत्ता खरेदी हा एक मोठा निर्णय असल्याने, प्रत्येक टप्प्यावर योग्य काळजी घेणे आणि आवश्यक कागदपत्रांची कसून पडताळणी करणे हे तुमच्या भविष्यातील सुरक्षिततेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.