рддреБрдореНрд╣реА рджрд░рд╡рд░реНрд╖реА рдХрд┐рддреА рдЦрд░реНрдЪ рдХрд░рддрд╛ рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рдХрд┐рддреА рдмрдЪрдд рдХрд░рддрд╛ рд╣реЗ рдореЛрдЬрдгреНрдпрд╛рдЪреЗ рд╕реЛрдкреЗ рдорд╛рд░реНрдЧ
“рдмрдЪрдд рдореНрд╣рдгрдЬреЗ рдХреЗрд╡рд│ рдЙрд░рд▓реЗрд▓реНрдпрд╛ рдкреИрд╢рд╛рдВрдЪреА рдЧреЛрд╖реНрдЯ рдирд╛рд╣реА, рддрд░ рдирд┐рдпреЛрдЬрдирд╛рдЪреА рдЖрдгрд┐ рд╢рд┐рд╕реНрддреАрдЪреА рд╕рд╡рдп рдЖрд╣реЗ”
рдЖрдкрд▓реНрдпрд╛рддреАрд▓ рдЕрдиреЗрдХ рд▓реЛрдХ рдорд╣рд┐рдиреНрдпрд╛рдЪрд╛ рд╢реЗрд╡рдЯ рдЖрд▓рд╛ рдХреА тАШрдХреБрдареЗ рдЧреЗрд▓реЗ рд╣реЗ рдкреИрд╕реЗ?тАЩ рдЕрд╕рд╛ рдкреНрд░рд╢реНрди рд╡рд┐рдЪрд╛рд░рддрд╛рдд. рдпрд╛рдЪреЗ рдХрд╛рд░рдг рдореНрд╣рдгрдЬреЗ рдЖрдкрдг рд╡рд░реНрд╖рднрд░рд╛рдд рдирдХреНрдХреА рдХрд┐рддреА рдЦрд░реНрдЪ рдХреЗрд▓рд╛ рдЖрдгрд┐ рдХрд┐рддреА рдмрдЪрдд рдХреЗрд▓реА рдпрд╛рдЪреА рдиреЛрдВрдж рдареЗрд╡рдд рдирд╛рд╣реА. рд╣реЗ рдореЛрдЬрд▓реНрдпрд╛рдиреЗ:
- рд╡реИрдпрдХреНрддрд┐рдХ рдЖрд░реНрдерд┐рдХ рдЖрд░рд╛рдЦрдбрд╛ рддрдпрд╛рд░ рд╣реЛрддреЛ.
- рдЕрдирд╛рд╡рд╢реНрдпрдХ рдЦрд░реНрдЪ рдУрд│рдЦрддрд╛ рдпреЗрддреЛ.
- рднрд╡рд┐рд╖реНрдпрд╛рддреАрд▓ рдЙрджреНрджрд┐рд╖реНрдЯрд╛рдВрд╕рд╛рдареА рдмрдЪрдд рдпреЛрдЧреНрдп рдкреНрд░рдХрд╛рд░реЗ рдХрд░рддрд╛ рдпреЗрддреЗ.
- рдЧреГрд╣рдирд┐рд░реНрдорд╛рдг рдХрд░реНрдЬ, рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг, рдЧреБрдВрддрд╡рдгреВрдХ рдпрд╛рд╕рд╛рд░рдЦреНрдпрд╛ рдЧреЛрд╖реНрдЯреАрдВрд╕рд╛рдареА рдпреЛрдЬрдирд╛ рдЖрдЦрддрд╛ рдпреЗрддреЗ.
рдЙрджрд╛рд╣рд░рдгрд╛рд░реНрде, рдПрдХрд╛ рдХреБрдЯреБрдВрдмрд╛рдиреЗ рдЧреЗрд▓реНрдпрд╛ рд╡рд░реНрд╖реА рддреНрдпрд╛рдВрдЪреНрдпрд╛ рдЦрд░реНрдЪрд╛рдЪрд╛ рд╣рд┐рд╢реЗрдм рдареЗрд╡рд▓рд╛ рдирд╛рд╣реА. рд╡рд░реНрд╖рд╛рдЪреНрдпрд╛ рд╢реЗрд╡рдЯреА рддреНрдпрд╛рдВрдирд╛ рд▓рдХреНрд╖рд╛рдд рдЖрд▓реЗ рдХреА рддреНрдпрд╛рдВрдЪреНрдпрд╛рдХрдбреЗ рдЕрдкреЗрдХреНрд╖реЗрдкреЗрдХреНрд╖рд╛ рдЦреВрдк рдХрдореА рдмрдЪрдд рдЖрд╣реЗ. рдпрд╛рдЙрд▓рдЯ, рдЬреНрдпрд╛ рдХреБрдЯреБрдВрдмрд╛рдиреЗ рдЦрд░реНрдЪрд╛рдЪреА рдиреЛрдВрдж рдареЗрд╡рд▓реА, рддреНрдпрд╛рдВрдирд╛ рдЕрдирд╛рд╡рд╢реНрдпрдХ рдЦрд░реНрдЪ рдЯрд╛рд│рддрд╛ рдЖрд▓реЗ рдЖрдгрд┐ рддреНрдпрд╛рдВрдЪреНрдпрд╛ рдмрдЪрддреАрдд рд╡рд╛рдв рдЭрд╛рд▓реА.
рд╕реБрд░реБрд╡рд╛рдд рдХрд╢реА рдХрд░рд╛рд╡реА?
A. рд╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ рдЙрддреНрдкрдиреНрди рдореЛрдЬрд╛
рд╕рд░реНрд╡рдкреНрд░рдердо, рддреБрдореНрд╣реА рд╡рд░реНрд╖рднрд░рд╛рдд рдХрд┐рддреА рдкреИрд╕реЗ рдХрдорд╛рд╡рд▓реЗ рд╣реЗ рдореЛрдЬрд╛. рдпрд╛рдд рдЦрд╛рд▓реАрд▓ рдЧреЛрд╖реНрдЯреАрдВрдЪрд╛ рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢ рдХрд░рд╛:
- рдкрдЧрд╛рд░ (Gross Income)
- рдмреЛрдирд╕, рдЗрдиреНрд╕реЗрдВрдЯрд┐рд╡реНрд╣
- рдлреНрд░реАрд▓рд╛рдиреНрд╕/рд╕рд╛рдИрдб рдЗрдирдХрдо
- рднрд╛рдбреЗ/рд╡реНрдпрд╛рдЬ/рд╢реЗрдЕрд░реНрд╕/рдореНрдпреБрдЪреНрдпреБрдЕрд▓ рдлрдВрдб рдпрд╛рдордзреВрди рдЖрд▓реЗрд▓реЗ рдЙрддреНрдкрдиреНрди
ЁЯУЭ рдЙрджрд╛рд╣рд░рдг:
- рд╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ рдкрдЧрд╛рд░ = тВ╣6,00,000
- рдлреНрд░реАрд▓рд╛рдиреНрд╕ рдЙрддреНрдкрдиреНрди = тВ╣1,00,000
- рднрд╛рдбреЗ рдЙрддреНрдкрдиреНрди = тВ╣60,000
- рдПрдХреВрдг рдЙрддреНрдкрдиреНрди = тВ╣7,60,000
рдЙрджрд╛рд╣рд░рдгрд╛рд░реНрде, рдПрдХрд╛ рд╢рд┐рдХреНрд╖рд┐рдХреЗрд▓рд╛ рддрд┐рдЪреНрдпрд╛ рдирд┐рдпрдорд┐рдд рдкрдЧрд╛рд░рд╛рд╡реНрдпрддрд┐рд░рд┐рдХреНрдд рдЙрдиреНрд╣рд╛рд│реНрдпрд╛рдЪреНрдпрд╛ рд╕реБрдЯреНрдЯреАрдд рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рдЯреНрдпреВрд╢рдирдордзреВрди тВ╣50,000 рдЖрдгрд┐ рддрд┐рдЪреНрдпрд╛ рдмрдЪрдд рдЦрд╛рддреНрдпрд╛рд╡рд░реАрд▓ рд╡реНрдпрд╛рдЬрд╛рддреВрди тВ╣10,000 рдорд┐рд│рд╛рд▓реЗ. рддрд┐рдЪреЗ рдПрдХреВрдг рд╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ рдЙрддреНрдкрдиреНрди рдореЛрдЬрддрд╛рдирд╛ рдпрд╛ рд╕рд░реНрд╡ рд╕реНрддреНрд░реЛрддрд╛рдВрдЪрд╛ рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢ рдХрд░рдгреЗ рдорд╣рддреНрддреНрд╡рд╛рдЪреЗ рдЖрд╣реЗ.
B. рдЦрд░реНрдЪрд╛рдЪреЗ рд╡рд░реНрдЧреАрдХрд░рдг рдХрд░рд╛
рдЦрд░реНрдЪ рддреАрди рднрд╛рдЧрд╛рдд рд╡рд┐рднрд╛рдЧрд╛:
- рдЕрдирд┐рд╡рд╛рд░реНрдп рдЦрд░реНрдЪ (Needs): рдШрд░рднрд╛рдбреЗ, рдЕрдиреНрдирдзрд╛рдиреНрдп, рд╡реАрдЬ, рдЗрдВрдЯрд░рдиреЗрдЯ, рд╢рд╛рд│рд╛ рдлреА
- рдЗрдЪреНрдЫреЗрдЪреЗ рдЦрд░реНрдЪ (Wants): рд╕рд┐рдиреЗрдорд╛, рдмрд╛рд╣реЗрд░рдЪреЗ рдЬреЗрд╡рдг, рдЧреЕрдЭреЗрдЯреНрд╕
- рдЧреБрдВрддрд╡рдгреВрдХ / рдХрд░реНрдЬрдлреЗрдб (Savings & Liabilities): SIP, рдкреАрдкреАрдПрдл, рдХрд░реНрдЬ рд╣рдкреНрддрд╛
ЁЯУЭ рдЙрджрд╛рд╣рд░рдг:
- рдорд╣рд┐рдиреНрдпрд╛рдЪрд╛ рдЦрд░реНрдЪ = тВ╣40,000
- рд╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ рдЦрд░реНрдЪ = тВ╣40,000 x 12 = тВ╣4,80,000
рдЙрджрд╛рд╣рд░рдгрд╛рд░реНрде, рдПрдХрд╛ рдХреБрдЯреБрдВрдмрд╛рдЪрд╛ рдорд╛рд╕рд┐рдХ рдШрд░рднрд╛рдбреЗ тВ╣15,000 (Need), рдмрд╛рд╣реЗрд░ рдЬреЗрд╡рдгрд╛рдЪрд╛ рдЦрд░реНрдЪ тВ╣5,000 (Want) рдЖрдгрд┐ SIP рдордзреНрдпреЗ рдЧреБрдВрддрд╡рдгреВрдХ тВ╣10,000 (Savings) рдЕрд╕реЗ рд╡рд░реНрдЧреАрдХрд░рдг рдХрд░рддрд╛ рдпреЗрддреЗ. рдпрд╛рдореБрд│реЗ рддреНрдпрд╛рдВрдирд╛ рдХреЛрдгрддреНрдпрд╛ рдкреНрд░рдХрд╛рд░рдЪреНрдпрд╛ рдЦрд░реНрдЪрд╛рд╡рд░ рдирд┐рдпрдВрддреНрд░рдг рдареЗрд╡рддрд╛ рдпреЗрдИрд▓ рд╣реЗ рд╕рдордЬрддреЗ.
рдмрдЪрддреАрдЪрд╛ рд╣рд┐рд╢реЗрдм рдХрд╕рд╛ рдХрд░рд╛рдпрдЪрд╛?
рдмрдЪрдд = рдПрдХреВрдг рдЙрддреНрдкрдиреНрди – рдПрдХреВрдг рдЦрд░реНрдЪ
ЁЯзо рдЙрджрд╛рд╣рд░рдг:
- рдЙрддреНрдкрдиреНрди = тВ╣7,60,000
- рдЦрд░реНрдЪ = тВ╣4,80,000
- рдмрдЪрдд = тВ╣2,80,000 (рд╡рд░реНрд╖рднрд░рд╛рддрд▓реА)
рдЙрджрд╛рд╣рд░рдгрд╛рд░реНрде, рдЬрд░ рддреБрдордЪреЗ рд╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ рдЙрддреНрдкрдиреНрди тВ╣10,00,000 рдЕрд╕реЗрд▓ рдЖрдгрд┐ рддреБрдордЪрд╛ рдПрдХреВрдг рд╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ рдЦрд░реНрдЪ тВ╣7,00,000 рдЕрд╕реЗрд▓, рддрд░ рддреБрдордЪреА рд╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ рдмрдЪрдд тВ╣3,00,000 рд╣реЛрддреЗ. рд╣рд╛ рдЖрдХрдбрд╛ рддреБрдореНрд╣рд╛рд▓рд╛ рддреБрдордЪреНрдпрд╛ рдЖрд░реНрдерд┐рдХ рдкреНрд░рдЧрддреАрдЪреА рд╕реНрдкрд╖реНрдЯ рдХрд▓реНрдкрдирд╛ рджреЗрддреЛ.
рдХрд╢рд╛рдореБрд│реЗ рдЬрд╛рд╕реНрдд рдЦрд░реНрдЪ рд╣реЛрддреЛ?
рдмрд▒реНрдпрд╛рдЪ рд╡реЗрд│рд╛ рдЖрдкрдг рд▓рдХреНрд╖рд╛рдд рди рдШреЗрддрд╛ рдпрд╛ рдЧреЛрд╖реНрдЯреАрдВрд╡рд░ рдЬрд╛рд╕реНрдд рдЦрд░реНрдЪ рдХрд░рддреЛ:
- рдлреВрдб рдбрд┐рд▓рд┐рд╡реНрд╣рд░реА рдЕтАНреЕрдкреНрд╕ (Zomato, Swiggy)
- рдУрдЯреАрдЯреА рд╕рдмрд╕реНрдХреНрд░рд┐рдкреНрд╢рдиреНрд╕ (Netflix, Amazon Prime)
- рдЗрдореНрдкрд▓реНрд╕ рдЦрд░реЗрджреА (рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рд╕реЗрд▓)
- рд╡рд╛рдкрд░рд╛рдд рдирд╕рд▓реЗрд▓реНрдпрд╛ рд╕рдмрд╕реНрдХреНрд░рд┐рдкреНрд╢рдиреНрд╕ (рдЬрд┐рдо рдореЗрдВрдмрд░рд╢рд┐рдк, рдорд╛рд╕рд┐рдХреЗ)
рд╣реЗ рдУрд│рдЦрд╛ рдЖрдгрд┐ рддреЗ рдХрдореА рдХрд░рд╛.
рдЙрджрд╛рд╣рд░рдгрд╛рд░реНрде, рдПрдХрд╛ рд╡реНрдпрдХреНрддреАрдиреЗ рдорд╣рд┐рдиреНрдпрд╛рд▓рд╛ тВ╣3,000 рдлреВрдб рдбрд┐рд▓рд┐рд╡реНрд╣рд░реАрд╡рд░ рдЦрд░реНрдЪ рдХреЗрд▓реЗ. рд╡рд░реНрд╖рд╛рд▓рд╛ рд╣реЗ тВ╣36,000 рд╣реЛрддрд╛рдд, рдЬреЗ рдПрдХрд╛ рдЪрд╛рдВрдЧрд▓реНрдпрд╛ рдЧреБрдВрддрд╡рдгреБрдХреАрд╕рд╛рдареА рд╡рд╛рдкрд░рд▓реЗ рдЬрд╛рдК рд╢рдХрд▓реЗ рдЕрд╕рддреЗ. рдЕрд╢рд╛ рд▓рд╣рд╛рди рдкрдг рдирд┐рдпрдорд┐рдд рдЦрд░реНрдЪрд╛рдВрд╡рд░ рд▓рдХреНрд╖ рдареЗрд╡рд▓реНрдпрд╛рд╕ рдореЛрдареА рдмрдЪрдд рд╣реЛрдК рд╢рдХрддреЗ.
рд╡рд░реНрд╖рдЕрдЦреЗрд░ рдЖрд░реНрдерд┐рдХ рдЖрд░рд╛рдЦрдбрд╛ рддрдпрд╛рд░ рдХрд░рд╛
рд╡рд░реНрд╖рд╛рдЪреНрдпрд╛ рд╢реЗрд╡рдЯреА рдЦрд╛рд▓реАрд▓ рдЧреЛрд╖реНрдЯреА рд▓рд┐рд╣реВрди рдареЗрд╡рд╛:
| рдШрдЯрдХ | рд░рдХреНрдХрдо (тВ╣) |
|---|---|
| рдПрдХреВрдг рдЙрддреНрдкрдиреНрди | тВ╣7,60,000 |
| рдПрдХреВрдг рдЦрд░реНрдЪ | тВ╣4,80,000 |
| рдмрдЪрдд | тВ╣2,80,000 |
| рдЧреБрдВрддрд╡рдгреВрдХ | тВ╣1,50,000 |
| рдХрд░реНрдЬрдлреЗрдб | тВ╣80,000 |
| рдЦрд░реЗрдЦреБрд░реЗ рд╢рд┐рд▓реНрд▓рдХ | тВ╣50,000 |
рдЙрджрд╛рд╣рд░рдгрд╛рд░реНрде, рдПрдХрд╛ рд╡реНрдпрд╛рд╡рд╕рд╛рдпрд┐рдХрд╛рдиреЗ рд╡рд░реНрд╖рд╛рдЪреНрдпрд╛ рд╢реЗрд╡рдЯреА рд╣рд╛ рдЖрд░рд╛рдЦрдбрд╛ рддрдпрд╛рд░ рдХреЗрд▓рд╛. рддреНрдпрд╛рд▓рд╛ рджрд┐рд╕рд▓реЗ рдХреА рддреНрдпрд╛рдЪреА рдмрдЪрдд рдЪрд╛рдВрдЧрд▓реА рдЖрд╣реЗ, рдкрдг рдЧреБрдВрддрд╡рдгреБрдХреАрдд рдЕрдЬреВрди рд╡рд╛рдв рдХрд░рдгреНрдпрд╛рдЪреА рдЧрд░рдЬ рдЖрд╣реЗ. рдпрд╛ рдорд╛рд╣рд┐рддреАрдореБрд│реЗ рддреНрдпрд╛рд▓рд╛ рдкреБрдвреАрд▓ рд╡рд░реНрд╖рд╛рд╕рд╛рдареА рдЕрдзрд┐рдХ рдкреНрд░рднрд╛рд╡реА рдЖрд░реНрдерд┐рдХ рдЙрджреНрджрд┐рд╖реНрдЯреЗ рдард░рд╡рддрд╛ рдЖрд▓реА.
рдорджрддреАрд╕рд╛рдареА рд╕рд╛рдзрдиреЗ (Tools) рд╡рд╛рдкрд░рд╛
- Spreadsheets (Excel/Google Sheets): рдЦрд░реНрдЪ рд╡ рдмрдЪрддреАрдЪреА рдпрд╛рджреА рдареЗрд╡рдгреНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА
- Apps: Walnut, Money Manager, ET Money рдпрд╛рдВрд╕рд╛рд░рдЦреНрдпрд╛ рдЕтАНреЕрдкреНрд╕ рд╡рд╛рдкрд░рд╛
- Annual Review: рд╡рд░реНрд╖рд╛рддреВрди рдПрдХрджрд╛ рдЖрд░реНрдерд┐рдХ рд╕реНрдерд┐рддреАрдЪрд╛ рдЖрдврд╛рд╡рд╛ рдШреНрдпрд╛
рдЙрджрд╛рд╣рд░рдгрд╛рд░реНрде, рдПрдХрд╛ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдиреЗ Google Sheets рд╡рд╛рдкрд░реВрди рддреНрдпрд╛рдЪреНрдпрд╛ рдорд╛рд╕рд┐рдХ рдЦрд░реНрдЪрд╛рдЪрд╛ рдорд╛рдЧреЛрд╡рд╛ рдареЗрд╡рд▓рд╛. рдпрд╛рдореБрд│реЗ рддреНрдпрд╛рд▓рд╛ рдХреЙрдлреА рдЖрдгрд┐ рд╕реНрдиреЕрдХреНрд╕рд╡рд░ рд╣реЛрдгрд╛рд░рд╛ рдЕрдирд╛рд╡рд╢реНрдпрдХ рдЦрд░реНрдЪ рд▓рдХреНрд╖рд╛рдд рдЖрд▓рд╛ рдЖрдгрд┐ рддреНрдпрд╛рдиреЗ рддреЛ рдХрдореА рдХрд░реВрди рдкреБрд╕реНрддрдХрд╛рдВрд╕рд╛рдареА рдмрдЪрдд рдХреЗрд▓реА.
рдлрд╛рдпрдирд▓ рдЯрд┐рдкреНрд╕ тАУ рдмрдЪрдд рд╡рд╛рдврд╡рд╛рдпрдЪреА рдЖрд╣реЗ? рддрд░ рд╣реЗ рдХрд░рд╛:
‘релреж-рейреж-реиреж’ рдирд┐рдпрдо рд╡рд╛рдкрд░рд╛:
- 50% рдЧрд░рдЬреЗрд╡рд░, 30% рдЗрдЪреНрдЫрд╛рдВрд╡рд░, 20% рдмрдЪрддреАрд╡рд░ рдЦрд░реНрдЪ рдХрд░рд╛
- рдЧреБрдВрддрд╡рдгреБрдХреАрдЪрд╛ рд╕рд▓реНрд▓рд╛ рдШреНрдпрд╛
- рджрд░ рдорд╣рд┐рдиреНрдпрд╛рд▓рд╛ рдЦрд░реНрдЪрд╛рдЪреЗ рд╡рд┐рд╢реНрд▓реЗрд╖рдг рдХрд░рд╛
рдЙрджрд╛рд╣рд░рдгрд╛рд░реНрде, рдПрдХрд╛ рдирд╡рд╡рд┐рд╡рд╛рд╣рд┐рдд рдЬреЛрдбрдкреНрдпрд╛рдиреЗ ‘релреж-рейреж-реиреж’ рдирд┐рдпрдо рд╡рд╛рдкрд░реВрди рддреНрдпрд╛рдВрдЪреЗ рдмрдЬреЗрдЯ рд╕реЗрдЯ рдХреЗрд▓реЗ. рдпрд╛рдореБрд│реЗ рддреНрдпрд╛рдВрдирд╛ рддреНрдпрд╛рдВрдЪреНрдпрд╛ рдЧрд░рдЬреЗрдЪреНрдпрд╛ рд╡рд╕реНрддреВ, рдЗрдЪреНрдЫрд╛ рдЖрдгрд┐ рдмрдЪрддреАрдордзреНрдпреЗ рдпреЛрдЧреНрдп рд╕рдВрддреБрд▓рди рд╕рд╛рдзрддрд╛ рдЖрд▓реЗ, рдЬреНрдпрд╛рдореБрд│реЗ рддреНрдпрд╛рдВрдЪреЗ рдЖрд░реНрдерд┐рдХ рдЙрджреНрджрд┐рд╖реНрдЯ рд▓рд╡рдХрд░ рдкреВрд░реНрдг рдЭрд╛рд▓реЗ.
рдирд┐рд╖реНрдХрд░реНрд╖
рддреБрдореНрд╣реА рджрд░рд╡рд░реНрд╖реА рдХрд┐рддреА рдЦрд░реНрдЪ рдХрд░рддрд╛ рдЖрдгрд┐ рдХрд┐рддреА рдмрдЪрдд рдХрд░рддрд╛ рд╣реЗ рдореЛрдЬрд▓реНрдпрд╛рдиреЗ рддреБрдордЪреНрдпрд╛ рдЖрд░реНрдерд┐рдХ рдЬреАрд╡рдирд╛рдд рд╕реНрдкрд╖реНрдЯрддрд╛ рдпреЗрддреЗ. рд╣реА рд╕рд╡рдп рдХреЗрд╡рд│ рдкреИрд╢рд╛рдВрдЪреА рдмрдЪрдд рдХрд░рдд рдирд╛рд╣реА, рддрд░ рддреБрдореНрд╣рд╛рд▓рд╛ рдЖрд░реНрдерд┐рдХрджреГрд╖реНрдЯреНрдпрд╛ рд╕рд╢рдХреНрдд рдХрд░рддреЗ.